Farsça Ve Arapça Kaynaklarda Türk ve Moğol Devletleri Tarihi III [Selçuklular, Harezmşahlar, Çağatay Hanlığı, Altın Orda Devleti, İran Moğolları, Celayırlılar, Timurlular, Ak-Koyunlular, Memlûkler]

Türk ve Moğol devletlerinin tarih sahnesindeki rolü, yalnızca Türkistan coğrafyasıyla sınırlı kalmamış; İran, Anadolu, Kafkasya, Mısır ve Hint altkıtası gibi geniş bir coğrafyada siyasî, askerî ve kültürel etkiler bırakmıştır. Bu devletlerin tarihinin sağlıklı bir biçimde inşa edilebilmesi, büyük ölçüde çağdaş ve yakın dönem yazılı kaynakların doğru şekilde okunmasına, anlaşılmasına ve değerlendirilmesine bağlıdır. İslâm dünyasında tarih yazıcılığının erken dönemlerden itibaren güçlü bir gelenek oluşturması, Türk ve Moğol devletlerinin tarihine ilişkin kayıtların da büyük ölçüde Arapça ve Farsça kaleme alınmasına yol açmıştır. Abbasî döneminden itibaren gelişen Arapça tarih literatürü; Selçuklular, Hârezmşahlar ve erken Moğol seferleri hakkında önemli bilgiler sunarken, özellikle Büyük Selçuklu sonrası dönemde Farsça tarih yazıcılığı, idarî, askerî ve kültürel yapıların daha ayrıntılı biçimde ele alındığı eserlerle ön plana çıkmıştır. İlhanlılar, Timurlular ve onları takip eden Türk ve Moğol hanedanları hakkında kaleme alınan Farsça kronikler, sadece siyasî olayları değil, aynı zamanda saray teşkilatı, vergi sistemi, entelektüel çevreler ve toplumsal dönüşümler gibi konuları da kapsamaktadır. Moğol seferleri sonrasında İslâm dünyasında ortaya çıkan travmatik anlatılar ile İlhanlı döneminde şekillenen uzlaştırıcı ve meşrulaştırıcı tarih dili arasındaki farklar, tarih yazımının siyasî iktidarla olan yakın ilişkisini açık biçimde ortaya koymaktadır. Bu çalışmada on iki dönem kaynağından müstakil ve belirli pasajlar esas alınarak Türkçeye tercümeler yapılmıştır.

İÇİNDEKİLER
TEVÂRÎH-İ ŞEYH ÜVEYS’TE BÜYÜK SELÇUKLU DEVLETİ’NE DAİR KAYITLAR 
Ömer NARİN

16. YÜZYIL HİNDİSTAN’INDAN MALAZGİRT’E BİR BAKIŞ; TÂRÎH-İ ELFÎ’DE MALAZGİRT MEYDAN MUHAREBESİ 
Ömer GÜRDAL

SEYFEDDİN HACI B. NİZAM-I UKAYLÎ’NİN ÂSÂRÜ’L-VÜZERA ADLI ESERİNDE HÂRİZMŞÂH DEVLETİ VEZİRLERİ 
Umut KANSOY

MÎRHÂND’IN TÂRÎH-İ RAVZÂTU’S-SAFÂ fî SÎRETİ’L-ENBİYÂ VE’L-MÜLÛK VE’L-HULEFÂ ADLI ESERİNDE CUCİ [ALTIN ORDA] VE ÇAĞATAY HAN ULUSU 
Fatih BOSTANCI

ŞEMSEDDİN AMULÎ’NİN NEFÂİSÜ’L FÜNÛN fî ARÂYİSİ’L-UYÛN ESERİNDE MOĞOL TARİHİNE DAİR KAYITLAR 
Ahmet ÖZTURHAN

HÜSEYİN B. ALİ BATÎTÎ VE EHVAL MÜLÛKU’T-TATAR VE’L-MOĞOL 
İbrahim GÜNEŞ

TÂRÎH-İ BENÂKİTÎ’DE SULTAN OLCAYTU VE SULTAN EBU SAİD’E DAİR KAYITLAR  
Ahmet ÖZTURHAN

NİZÂMŞÂHÎ’NİN TÂRÎH-İ KUTBÎ ADLI ESERİNDE CELAYIRLILAR  
Ahmet KORKMAZ

MİR SEYYİD ŞERİF RÂKIM-I SEMERKANDÎ’NİN TÂRÎH-İ RÂKIM ADLI ESERİNE GÖRE EMİR TİMUR DÖNEMİ  
Tuba TOMBULOĞLU

ZEYL-İ KİTÂB-I ZAFERNÂME-İ NİZÂMEDDÎN ŞAMΠ 
Fatih BOSTANCI

İBN-İ TAĞRIBERDİ’NİN MENHELÜSSAFİ’İNDE AKKOYUNLULARA DAİR KAYITLAR  
Abdullah KUBAT

SİR WİLLİAM MUIR’İN THE MAMELUKE OR SLAVE DYNASTY OF EGYPT ADLI ESERİNDEKİ HAÇLILARIN KISA ANLATISI: ÇEVİRİ VE DEĞERLENDİRME  
Abdullah Mesut AĞIR